Rond 1 oktober bracht Brandon Thomas met een klein team zeven gratis alternatieven voor Adobe-programma's uit, waaronder Photoshop en Acrobat, volgens hem gebouwd met gewone Claude Code. Een week later ging Reverse Engineer Anything (REA) viraal, een gratis project waarmee een AI-agent bestaande software uitpluist. Op GitHub, waar ontwikkelaars code delen, ging het in acht dagen van minder dan 10.000 naar ruim 238.000 sterren.
Schermafbeelding: github.com/morluto/rea, 14 oktober 2026
Dus liet ik Claude Code, de AI-agent van Anthropic die zelf bestanden opent en code draait, een oud ogend testprogramma voor ritprijzen van een verzonnen transportbedrijf nabouwen, één keer met REA en één keer zonder. Er zaten negentien reken- en exportregels in en één fout. Beide keren stond er na zo'n dertien tot zestien minuten een nabouw die op 20.000 willekeurige ritten tot op de cent hetzelfde rekende als het origineel. Ook de fout nam Claude Code beide keren keurig over, zonder te merken dat het een fout was.
Van verpakte code terug naar de rekenregels
Software begint als broncode, leesbare tekst met namen als berekenKorting en uitleg in de kantlijn. Compileren zet die tekst om in een ingepakt programma, vaak in machinecode, rijen instructies voor de processor die geen mens nog vlot leest. Terugvertalen naar iets leesbaars heet decompileren.
Denk aan een Excel-model dat je als pdf naar een klant stuurt. In die pdf staan alleen nog de uitkomsten, zonder de formules en opmerkingen erachter. Reverse engineering is uit die pdf terugredeneren welke formules erachter zaten, een nieuw rekenblad bouwen en net zo lang vergelijken tot dezelfde invoer dezelfde getallen geeft.
Security-onderzoekers doen dit al decennia met malware. Hun bekendste gereedschap is IDA, dat al sinds 1991 bestaat. Daarnaast gebruiken ze Hopper en Ghidra, dat de Amerikaanse NSA in 2019 gratis vrijgaf. REA is eigenlijk een stekkerdoos waarmee een coding agent als Claude Code of Codex dat gereedschap bedient en meekijkt met wat een webapp in je browser binnenhaalt, plus een werkwijze voor die agent. In zijn eigen documentatie belooft REA uitdrukkelijk geen broncode terug te halen en geen programma automatisch te klonen.
Volgens die werkwijze kiest de agent één afgebakende functie uit een app, begint hij met een samenvatting en geeft hij bij elke bevinding aan of hij die gezien heeft, afleidt of niet weet. Pas daarna bouwt hij na. Omdat de agent steeds een vermoeden toetst en bijstelt, heeft hij een scheidsrechter nodig. Bij een rekenprogramma is dat het origineel zelf, dus je stopt dezelfde rit in beide programma's en kijkt of de prijs gelijk is.
Maatwerk komt een stuk dichterbij
Nu een agent bestaande software kan uitpluizen en nabouwen, verandert softwareontwikkeling ook voor organisaties die nooit zelf iets bouwden. Zie je in een ander programma een functie die jullie ook nodig hebben, dan bouw je die steeds makkelijker na in je eigen systeem. Hetzelfde geldt voor het oude programma waar je hele planning op leunt, dat je kunt laten opgaan in software die op jullie werk aansluit. In het playbook over bouwen of kopen schreef ik nog dat je koopt wat al in een pakket bestaat. Nu ook delen van dat pakket na te bouwen zijn, maak je die keuze vaker opnieuw.
PhotoCraft, het gratis Photoshop-alternatief van het team van Brandon Thomas. Beeld: ArtCraft
Toen ik een bedrijfsbrein voor het mkb bouwde, een omgeving die je bedrijf kent zoals een senior medewerker het kent, keken we voor het uiterlijk gewoon naar ChatGPT en bouwden we na wat we op het scherm zagen. Bij software die op je eigen computer draait, bouw je met een agent die de werking uitpluist nu ook na wat er onder de knoppen gebeurt.
Uitpluizen kan alleen wat op je computer staat of wat je browser binnenkrijgt. Van Exact Online, AFAS of Salesforce draait het waardevolle deel op een server, dus daar valt weinig uit te pluizen en bouw je na wat je als gebruiker ziet en aanklikt.
Juridisch mag je in de EU software die je rechtmatig gebruikt, tijdens het werken ermee observeren, bestuderen en testen om te begrijpen hoe die werkt. Een licentie kan dat niet verbieden. Wat een programma doet, het bestandsformaat en de programmeertaal vallen buiten het auteursrecht op de software, zo besliste het Hof van Justitie van de EU in 2012. De code zelf ontleden mag alleen onder strenge voorwaarden, om je eigen software met het oude programma te laten samenwerken of om een fout te herstellen. Het veiligste terrein is daarom software waarvan jullie de rechten hebben, omdat een eigen medewerker hem maakte of omdat het contract met de bouwer dat zo regelt.
Begin bij het programma dat niemand meer snapt
De Vries Koeltransport in Tiel, het transportbedrijf dat ik voor dit playbook verzon, berekent zijn ritprijzen nog met RitPrijs 2.3. Een leverancier die niet meer bestaat, bouwde het in 2018 op maat en in het contract staat dat de rechten bij De Vries liggen. Het nieuwe planningssysteem moet die prijzen zelf gaan berekenen en niemand weet precies hoe RitPrijs dat doet.
Werk op een kopie en haal persoonsgegevens eruit. Check ook wie de rechten op het programma heeft. Staat dat niet in het contract, dan blijf je bij observeren en testen.
Zet de kopie in een lege map en open die map in de agent. Bij een geïnstalleerd programma kopieer je de hele programmamap. Claude Code en Codex werken vanuit de terminal (het venster waarin je opdrachten typt) en hebben ook een eigen app. Wie liever helemaal geen terminal ziet, kiest die app of Claude Cowork. Alle drie zitten in een betaald abonnement vanaf ongeveer 20 dollar per maand.
Vraag eerst om een beschrijving.
Leg die beschrijving voor aan wie de uitkomst kent, bij De Vries de planner die al jaren met de prijzen werkt.
Laat pas daarna nabouwen, met het oude programma als scheidsrechter.
Een Excel-bestand met macro's heeft zijn code nog leesbaar aan boord. Bij een klein verpakt programma als RitPrijs las Claude Code de code in mijn proef ook zonder REA. REA is gebouwd voor zwaarder werk, zoals grote programma's in machinecode.
Voor stap 2 en 3 gebruik je deze prompt.
In deze map staat een kopie van [NAAM PROGRAMMA OF BESTAND], dat we gebruiken voor [WAAR HET VOOR DIENT].
De broncode en de documentatie zijn er niet meer.
Beschrijf hoe het werkt, nog zonder iets na te bouwen:
- welke invoer het verwacht
- welke rekenregels en uitzonderingen erin zitten, met de exacte getallen
- wat het opslaat of exporteert, tot op het scheidingsteken en de datumnotatie
Zet achter elke bevinding [GEZIEN] als je het in de code of het bestand hebt gezien,
[AFGELEID] als je het afleidt uit aanwijzingen en [ONBEKEND] als je het niet kunt vaststellen.
Noem bij elke regel waar je hem hebt gevonden. Verzin geen regels om gaten te vullen.Hieronder laat je het oude programma zelf narekenen tot de nabouw op de cent hetzelfde doet. Je krijgt vier prompts om te kopiëren, voor nabouwen, voor de toets tegen het origineel, voor de heen-en-terugtest van een exportbestand en voor een functie uit het pakket van een ander. Je leest hoe de proef met en zonder REA verliep, waarom de fout bleef zitten, welke vier dingen je regelt voordat REA op je computer draait en wat de nabouw kost. De ritprijzen uit de proef liet ik narekenen op 20.000 willekeurige ritten.
Maandelijks opzegbaar en je eerste playbook is gratis.
