De scheidsrechter heeft een AI-assistent. Japan, Zweden en Tunesië ook.
Wat FIFA voor het WK 2026 heeft gebouwd, leest als een spiegel voor alle AI die ook in jouw werk terechtkomt. Alleen heet het er anders.
Op 11 juni is de aftrap van het WK. Anderhalf miljard kijkers worden er dit WK verwacht. Maar er speelt iets mee wat je op tv niet ziet. Elke wedstrijd verwerkt het systeem 150 miljoen datapunten in real time. De bal stuurt 500 keer per seconde zijn precieze positie naar de servers. En de grensrechter op het veld krijgt via zijn oortje een seintje als iemand buitenspel staat, zonder dat de VAR er nog aan te pas komt.
Ik ben door alle officiële FIFA-documentatie gegaan, van wat er technologisch klaarstaat voor dit WK. Mijn conclusie.. dit is de grootste AI-deployment die momenteel in productie gaat. En wat FIFA heeft gebouwd, heeft drie lagen die je eigenlijk allemaal al in je eigen werk hebt liggen. Op het veld, achter de schermen bij teams, en buiten de stadions.
Van 35 seconden naar een oortje
In Qatar 2022 duurde een gemiddelde VAR-buitenspelbeslissing 35 seconden. Het systeem begon pas te rekenen nadat een VAR-operator de situatie handmatig had gemarkeerd. Mensen waren snel genoeg. De keten was gewoon lang. Het gevolg was die irritante wachttijd. Spelers staan stil, het publiek wacht, commentatoren speculeren.
In 2026 is de keten korter. Elk stadion heeft nu 16 optische trackingcamera’s, vier meer dan in Qatar. Die genereren samen 150 miljoen datapunten per wedstrijd. De bal stuurt 500 keer per seconde zijn positie door. Alle 1.200 deelnemende spelers zijn vooraf gescand in een 3D-bodyscan van precies één seconde per speler. Van Dijk, Gakpo, Reijnders, de hele Oranje-selectie. Begin juni op de media-dag in een seconde door de scanner. In de VAR-replay staat een gepersonaliseerde digitale avatar van de speler zelf.
De buitenspeldetectie werkt nu accuraat tot op 10 centimeter, waar het systeem in Qatar nog 50 centimeter als ondergrens had. Het signaal gaat direct naar het oortje van de grensrechter op het veld.
Of Gakpo bij een goal net met zijn schouder buitenspel staat, bepaalt zijn eigen digitale avatar. Of Weghorst in de extra tijd millimeters buitenspel stond, is een rekensom geworden.
Klinkt als pure winst. Maar er zit een laag onder die minder simpel is. Arbitrage op 10 centimeter nauwkeurigheid vraagt dat je het systeem blindvertrouwt op een marge die het menselijk oog toch al niet kan waarnemen. De scheidsrechter controleert de output niet meer, hij handelt ernaar. En wie aansprakelijk is als die 10 centimeter fout blijkt, staat nergens in de FIFA-documentatie die ik heb gelezen.
De Referee View, de bodycamera op de scheidsrechter, is nu gestabiliseerd via AI. Dat geeft een vloeiend first person perspectief dat live in uitzendingen kan worden gebruikt. Voor medische teams op de tribune is het ook praktisch. Bij een botsing zijn de beelden direct beschikbaar.
Tunesië met dezelfde analysetool als Nederland
Dit is het onderdeel dat mij het meest interesseert. Football AI Pro.
Een generatieve AI-assistent, gebouwd op FIFA’s eigen Football Language Model, getraind op honderden miljoenen datapunten uit wedstrijden en competities. Alle 48 deelnemende landen krijgen er toegang toe, voor en na wedstrijden, nooit live tijdens een wedstrijd.
Coaches en analisten kunnen er gewoon vragen aan stellen, in meerdere talen. “Welke patronen vertoont Spanje in de transitie na balverlies?” of “Welke defensieve zwaktes heeft dit team op standaardsituaties?” Voor de Oranje-staf is dat een prompt als “Hoe reageert onze tegenstander als Reijnders hoog staat en De Jong de diepte zoekt?” In plaats van handmatig door een analyserapport van 60 pagina’s ploegen, krijg je binnen seconden specifieke videobeelden, grafieken en tactische simulaties.
Bank of America publiceerde begin 2026 een rapport waaruit bleek dat rijke bonden met grote analyseteams altijd een structureel voordeel hadden gehad. Football AI Pro is expliciet ontworpen om dat te egaliseren. Tunesië, dat in Oranje’s eigen groep F zit en een fractie van het Nederlandse analysebudget heeft, beschikt op papier over dezelfde inzichten als Nederland met 20 specialisten. Voor Oranje werkt dat twee kanten op.
Of dat in de praktijk ook zo uitpakt? Onbekend. FIFA heeft het systeem nog niet in een echte wedstrijdomgeving geëvalueerd. Gen AI op een specifiek domein hallucineert ook, zeker op subtiele tactische nuances. Een analist die Football AI Pro-output klakkeloos overneemt, mist misschien precies de tactische nuance die het verschil maakt. De vraag “vertrouwen we dit inzicht of verifiëren we het” is hier net zo relevant als bij elk ander AI-systeem dat je organisatie inzet.
FIFA bouwde dit omdat ze rijke domeindata hadden, wedstrijden, tracking, spelersgedrag, en die toegankelijk wilden maken via een taalinterface. Elke organisatie heeft zijn versie van die data liggen: contracten, klantgesprekken, operationele logs, projectrapportages. Technologisch hetzelfde principe. Wanneer begin jij?
Je gezicht bij de poort, je anonimiteit op straat
Qatar 2022 draaide op zo’n 15.000 camera’s met gezichtsherkenning. In 2026 loopt het uiteen.
Vancouver, een van de Canadese speelsteden, installeert voor het WK 1.200 camera’s voor 12,9 miljoen dollar. In het contract met telecomprovider Telus staat een expliciet verbod op gezichtsherkenning, biometrische analyse en geautomatiseerde identificatie van individuen. Alle beelden blijven lokaal in Canada, mogen de grens niet over, en worden direct na de finale op 19 juli vernietigd.
Tegelijk draaien in sommige Amerikaanse WK-stadions wel biometrische toegangssystemen. Fans passeren op loopsnelheid de poortjes, hun gezichtsscan gekoppeld aan hun Ticketmaster-account. In Gillette Stadium kun je straks ook je bestelling afrekenen met je gezicht. Als je naar de VS vliegt om Oranje te zien spelen, loop je op weg naar je stoel langs precies zo’n systeem.
Binnen het stadion, vrijwillig aangemeld, mag AI je gezicht herkennen. Op de openbare weg buiten datzelfde stadion is het wettelijk verboden. Precies de grens die ook in de EU AI Act en de Nederlandse uitvoeringswetgeving zit, en waar de praktijk nog niet altijd mee in lijn is.
En dan lopen er ook nog robotdogs. In Texas patrouilleren Boston Dynamics Spot-robots bij AT&T Stadium.
In Mexico zet de politie de K9-X robots in om als eerste tussenbeiden te komen bij incidenten. Officieel zonder gezichtsherkenning. Het publieke ongemak over wat die sensoren wel en niet doen is terecht. Mensen weten dat er camera’s op zitten. De rest is vertrouwen in de mededeling van een fabrikant.
De Amerikaanse overheid trekt daarbovenop 500 miljoen dollar uit voor counter-drone systemen rond WK-locaties, verspreid over 11 gaststaten. Elke ongeautoriseerde drone boven een stadion wordt behandeld als mogelijke terroristische dreiging. FAA-boetes lopen op tot 75.000 dollar per overtreding.
Het WK als AI-laboratorium, dus. Alles wat er nu in productie gaat, gaat binnenkort ook elders in productie. Alleen zonder het voetbal eromheen.
Ook het vermelden waard
Anthropic dient beursgang in bij $965 miljard waardering De makers van Claude dienden op 1 juni vertrouwelijk hun IPO-aanvraag in bij de SEC, op een waardering van 965 miljard dollar na een financieringsronde van 65 miljard. De omzetrun-rate stond in mei 2026 op 47 miljard dollar op jaarbasis, tegen 10 miljard een jaar eerder. Beursintroductie verwacht in oktober 2026, mogelijk boven de biljoen-grens.
Antoni van Leeuwenhoek zet AI in voor patiëntoverzicht Het AVL rolt de kaiko Patient Summary uit in de afdelingen Hoofd-Halsoncologie en Gynaecologie. Artsen en verpleegkundigen genereren met één klik een gestructureerd patiëntoverzicht, inclusief bronvermelding, op basis van verwijsbrieven en medische dossiers. Het AVL presenteert dit als een van de eerste wetenschappelijk gevalideerde AI-toepassingen voor directe klinische inzet in Nederland.
Microsoft bouwt eigen coderingsmodel voor GitHub Copilot Op Microsoft Build (2-3 juni) presenteerde Microsoft MAI-Code-1-Flash, een 5 miljard parameter coderingsmodel dat eigen is gebouwd voor GitHub Copilot en VS Code. De kern is nu een eigen model dat op SWE-Bench Pro 16 procentpunten voor ligt op Claude Haiku 4.5. Microsoft maakt hiermee zijn AI-stack systematisch minder afhankelijk van externe partijen.
OpenAI Codex bouwt nu ook live websites OpenAI lanceerde op 2 juni Codex Sites. Je geeft een prompt, Codex bouwt de app en host die meteen via een URL die je deelt met je team. Dashboards, interne tools, kleine webapps, allemaal zonder dat je zelf deployt. Beschikbaar voor ChatGPT Business en Enterprise. Het is een directe aanval op de use case waarbij mensen nu nog Replit of Vercel erbij pakken om iets snel live te zetten.
Lees ook
NVIDIA wil de AI-cloud onder je bureau zetten
Google deed honderd aankondigingen, weinig wat je daarvan merkt
Vind je dit waardevol? Deel het.
Stuur THE HUMAN LOOP door naar één collega die ook met AI bezig is. Voor elke vriend die zich aanmeldt, krijg je gratis maanden premium: inclusief alle Playbooks.
Concreet:
2 vrienden = 1 maand.
5 vrienden = 3 maanden.
12 vrienden = een half jaar.