Playbook: OpenAI Codex. Je project is het werk.

OpenAI’s projectagent voor werk dat in bestanden eindigt. Excel, dashboards, apps, reviews en automations. Met GPT-5.5 als standaard.

Als je Codex opent, lijkt het eerst op ChatGPT. Links je gesprekken en projecten, rechts een chatvenster. Alleen hangt er achter dat venster een map op je computer. In die map kan Codex bestanden lezen, nieuwe bestanden maken, commando’s uitvoeren, een browser openen en wijzigingen tonen die jij kunt reviewen.

OpenAI ziet Codex als software engineering agent. Dat klopt, alleen hoef je het niet per se alleen daarvoor in te zetten. Een developer laat Codex door een codebase lopen. Jij kunt dezelfde logica gebruiken voor bonnetjes, klantmails, researchnotities, spreadsheets of een dashboard.

Stel, je hebt zestig bonnetjes in een map. Van de aankoop van een nieuwe werklaptop tot koffie voor op kantoor. Je vraagt Codex om daar een Excel van te maken met categorieën, totalen en grafieken. Laat Codex daarna een website openen die hij net bouwde en zelf door de knoppen klikken. Of laat researchnotities omzetten naar een briefing die als bestand in output/ belandt. Het resultaat staat in je project, zodat je ermee verder kunt.

Je kunt Codex gebruiken als desktop app voor macOS en Windows, op het web, in de terminal via de CLI, in je IDE en via koppelingen met bijvoorbeeld GitHub of Slack. In dit playbook focus ik op de desktop app, omdat je daar het makkelijkst ziet wat er gebeurt.

Als je mijn Claude playbooks hebt gelezen, herken je het patroon. Developers begonnen hiermee in codebases. Eerst een plan, dan de agent laten bouwen, daarna de diff reviewen en regels vastleggen. Codex is geen sprong van terminal naar app. Het is dezelfde manier van werken, maar dan in het OpenAI-ecosysteem. Je wisselt Claude Code of Claude Cowork in voor de Codex-app of Codex CLI. CLAUDE.md wordt AGENTS.md. De codebase kan ook een projectmap met documenten, data en output zijn.

Daar gaat dit playbook over. Hoe je Codex zo inricht dat er iets uit komt wat jij kunt openen, controleren en opnieuw gebruiken.

De map is de nieuwe chat

We beginnen bij je projectmap.

Een project is de plek waar Codex mag werken. Alles wat relevant is voor de taak zet je daar neer. Input, templates, eerdere output, instructies, testdata, screenshots, noem maar op.

Denk aan het verschil tussen een collega bellen en een collega aan je bureau zetten. Als je belt, moet je alles uitleggen. “Open dat document. Nee, die andere versie. Kijk op pagina drie. Pak de Excel erbij.” Als iemand aan je bureau zit met de projectmap open, vraag je gewoon om van deze input een managementrapport te maken en de eerste versie hier op te slaan. Die tweede situatie is Codex.

Wat goed is om te weten. Codex kan in verschillende modi werken. Lokaal, in een worktree of in de cloud. Lokaal betekent dat de agent direct in je projectmap werkt. Worktree betekent dat Codex een aparte Git-werkruimte maakt, zodat experimenten niet meteen door je hoofdproject heen lopen. Cloud betekent dat taken op een externe omgeving draaien. Voor de meeste mensen is de vuistregel simpel. Werk je met code of een Git-repo, gebruik worktrees voor experimenten. Werk je met losse documenten zonder versiebeheer, begin voorzichtig en geef niet meer toegang dan nodig.

Daar zit meteen de eerste les. Codex wordt beter als jij je werk beter organiseert. Een rommelige downloadmap blijft een rommelige downloadmap, alleen dan met een agent erin. Een nette projectmap is een briefing.

Een simpele startstructuur ziet er zo uit.

codex-project/
  input/
  output/
  templates/
  research/
  AGENTS.md

In input/ zet je bronmateriaal. In output/ laat je Codex schrijven. In templates/ zet je voorbeeldrapporten, huisstijlbestanden of formats die je vaker gebruikt. In research/ komt alles wat Codex ophaalt of analyseert. En in AGENTS.md vertel je Codex hoe deze werkplaats werkt.

Dat laatste bestand is belangrijker dan het klinkt.

AGENTS.md is je onboardingdocument

Veel mensen noemen AGENTS.md geheugen. Dat kan, maar ik vind onboardingdocument een betere metafoor.

Elke keer dat je een nieuwe collega op een project zet, leg je dezelfde dingen uit. Wat is het doel? Waar staan de bestanden? Welke stijl gebruiken we? Wat mag absoluut niet? Wanneer is iets klaar? Codex heeft dat ook nodig, het is een vorm van contextengineering waar ik ook eerder over schreef.

Een goed AGENTS.md bestand hoeft niet lang te zijn. Het moet vooral concreet zijn.

# Projectinstructies

## Doel
Maak praktische Nederlandstalige MT-memo's voor besluitvorming.

## Stijl
- Schrijf in zakelijk, direct Nederlands.
- Gebruik je/jij, nooit u.
- Geen em-dashes.
- Geen hypewoorden.
- Geen vage corporate filler. Schrijf concreet en beslisbaar.
- Analogieen alleen als ze een afweging scherper maken, niet als versiering.

## Structuur memo
- Kop: onderwerp, datum, opsteller, geadresseerden.
- Kernboodschap in 2-3 zinnen direct onder de kop.
- Situatie: wat speelt er, met cijfers waar mogelijk.
- Analyse: wat betekent het, welke opties liggen op tafel, wat zijn de trade-offs.
- Advies: concrete keuze met onderbouwing.
- Gevraagd besluit: wat moet het MT besluiten, voor wanneer.
- Vervolgstappen: wie doet wat, met deadline.
- Maximaal 1 A4 tenzij het onderwerp echt meer vraagt.

## Bestandsstructuur
- Drafts staan in output/.
- Onderbouwing en bronnen in research/.
- Gebruik templates uit templates/ als die bestaan.

## Veiligheid
- Verwijder geen bestanden.
- Overschrijf geen bestaande output zonder eerst te melden wat verandert.
- Vraag om review voordat je een memo definitief maakt voor MT-circulatie.

Dit is het verschil tussen “maak iets moois” en “werk zoals wij hier werken”. Ik zie dit vaak misgaan. Mensen geven Codex toegang tot een map en verwachten dat het vanzelf snapt hoe hun bedrijf, klantproces of dashboard in elkaar zit. Zo werkt geen enkele collega op zijn eerste dag.

Dus begin niet met de perfecte prompt. Begin met de perfecte werkplek.

Begin in plan mode

De tweede reflex die je jezelf moet aanleren is eerst plannen, dan uitvoeren.

In Codex kun je een taak laten plannen voordat er bestanden worden aangepast. Soms doet Codex dat zelf bij complexe taken, maar ik zou het expliciet vragen. Zeker als het werk meerdere stappen heeft, externe tools raakt of bestanden kan wijzigen.

Gebruik bijvoorbeeld deze prompt.

Maak eerst alleen een plan. Voer nog niets uit.

Doel:
Ik wil van de bestanden in input/ een eerste versie van een MT-memo maken.

Wat ik van je wil:
1. Inspecteer de mapstructuur en de bronbestanden in input/.
2. Vertel welke bronnen bruikbaar zijn voor de memo en welke niet, met reden.
3. Bepaal voorlopig wat de kernboodschap en het gevraagde besluit zouden moeten zijn op basis van wat je in input/ ziet. Als dat onduidelijk is, stel concrete vragen.
4. Stel een aanpak voor in maximaal 8 stappen, inclusief welke onderbouwing je nog uit research/ haalt.
5. Benoem welke bestanden je zou aanmaken of wijzigen, met pad en korte beschrijving.
6. Wacht daarna op mijn akkoord voordat je iets schrijft of wegschrijft.

Dit lijkt traag, maar het is sneller dan opruimen achteraf. Het is hetzelfde als bij een junior collega. Als je die zegt “regel dit even”, krijg je misschien energie terug, maar niet per se de juiste richting. Als je eerst vraagt om een aanpak, kun je bijsturen voordat er werk is verzet.

Dat is Plan-Do-Check in het klein. Plan laten maken, uitvoering laten doen, output controleren. AI neemt vooral de Do-fase over. Jouw waarde verschuift naar Plan en Check.

Je eerste Codex-taak

Als je Codex voor het eerst opent, begin dan niet met je belangrijkste klantdossier. Begin met een oefening waar het resultaat zichtbaar is en de schade beperkt.

Mijn favoriete eerste taak is een rommelige map omzetten naar een bruikbare samenvatting.

Maak een nieuwe map.

codex-oefening/
  input/
  output/
  AGENTS.md

Zet in input/ een paar PDF’s, screenshots, notities of CSV-bestanden. Niet te gevoelig. Niet bedrijfskritisch. Gewoon materiaal waar je normaal zelf doorheen zou scrollen.

Zet dit in AGENTS.md.

# Codex oefening

Je helpt mij de input in deze map te begrijpen.

Regels:
- Werk alleen in deze projectmap.
- Maak nieuwe bestanden alleen in output/.
- Verwijder niets.
- Schrijf in het Nederlands.
- Geef bij onzekerheid aan wat je niet weet.

Open de map als project in Codex en vraag dit.

Lees de bestanden in input/. Maak in output/ een bestand
samenvatting.md met:

1. Wat zit er in deze map?
2. Welke 5 inzichten vallen op?
3. Welke vragen zou ik moeten beantwoorden voordat ik hiermee verder ga?
4. Welke vervolgstap adviseer je?

Maak eerst een plan en wacht op mijn akkoord.

Als het plan goed is, geef je akkoord. Daarna kijk je naar output/samenvatting.md.

Daar leer je meteen vier dingen. Of Codex je map goed begrijpt. Of je instructies scherp genoeg waren. Of het de output op de juiste plek zet. En of jij de neiging hebt om te snel op “ja doe maar” te klikken.

Die laatste is geen grapje. Het grootste risico bij agentische tools is niet dat ze niets kunnen. Het grootste risico is dat ze net genoeg kunnen om je te verleiden tot slordige goedkeuring.

GPT-5.5 als standaard

Voor Codex gebruik ik in dit playbook GPT-5.5 xhigh als standaard. Dat is de actuele OpenAI-startkeuze voor complex coding, computer use, knowledge work en research workflows in Codex.

Kies GPT-5.5 xhigh als de taak inhoudelijk, rommelig of belangrijk is. Dus bij refactors, dashboards, research, browserwerk, projectstructuur, multi-step output of alles waar je later je naam onder zet.

Door /model in te typen kan je ook andere GPT-modellen kiezen. Voor lichtere taken kun je in de praktijk soms een sneller of goedkoper model kiezen (low of medium bijvoorbeeld), maar mijn advies voor beginners is simpel. Start met kwaliteit. Als je eenmaal weet welke taken betrouwbaar lopen, kun je optimaliseren op snelheid of kosten.

In workshops zeg ik vaak dat je eerst moet leren sturen en pas daarna moet racen.

Wanneer pak je Codex

Mijn beslisregel is kort.

Blijft de output in het chatvenster? Gebruik chat.
Moet er iets in een map veranderen? Gebruik Codex.

Dat kan een Excel zijn, een dashboard, een app, een wijzigingsoverzicht, een briefing of een automation. Het hoeft geen code te zijn. Het gaat erom dat de output ergens moet landen waar je ermee verder kunt.

Voor een losse herschrijving is Codex meestal te zwaar. Voor een workflow waarbij je anders drie tools, twee downloads en vijf copy-paste rondes nodig hebt, begint het te kloppen.

Niet alles hoeft naar Codex

Ik wil hier meteen de rem erop zetten. Niet elke taak moet in Codex.

Een snelle herschrijving? Chat is prima. Een korte vraag over een begrip? Chat is sneller. Een alinea scherper maken? Gewoon in je normale AI-tool doen.

Codex is voor taken waar context, bestanden, stappen of outputformaten belangrijk zijn. Zodra je denkt “dit moet eigenlijk elke vrijdag opnieuw”, loont het om Codex te proberen.

Tot hier heb je de basis. Een projectmap, een AGENTS.md, plan mode, GPT-5.5 als startpunt en een eerste oefening.

Hieronder gaan we naar de setup die ik zelf zou gebruiken als ik Codex serieus in mijn workflow zou opnemen.

De rest van deze playbook is exclusief voor premium lezers van The HUMAN Loop. Nog geen premium? Claim gratis één playbook of Stuur THE HUMAN LOOP door naar één vriend die ook met AI bezig is. Voor elke vriend die zich aanmeldt, krijg je gratis maanden premium: inclusief alle Playbooks.

Concreet:
2 vrienden = 1 maand.
5 vrienden = 3 maanden.
12 vrienden = een half jaar.